IGO

Inwazyjne gatunki obce

Cisi zdobywcy naszych łąk, lasów i wód

Gatunki inwazyjne obce (IGO) to rośliny, zwierzęta lub inne organizmy, które zostały przeniesione poza swój naturalny zasięg występowania – najczęściej przez człowieka – i zaczęły rozprzestrzeniać się w nowym środowisku w sposób niekontrolowany.

🧭 Skąd się biorą?

Większość gatunków inwazyjnych trafia do Europy i Polski:

• jako rośliny ozdobne lub lecznicze (np. nawłoć kanadyjska),

• jako zwierzęta domowe lub hodowlane (np. żółw ozdobny),

• przypadkiem, np. z transportem roślin, gleby czy wód balastowych statków.

Początkowo mogą nie sprawiać problemu – ale kiedy znajdą sprzyjające warunki, zaczynają się gwałtownie rozprzestrzeniać i wypierać gatunki rodzime.

⚠️ Dlaczego są groźne?

• Wypierają lokalne gatunki, konkurując z nimi o światło, przestrzeń i zasoby.

• Zakłócają funkcjonowanie ekosystemów – zmieniają skład gatunkowy, obieg substancji i strukturę gleby.

• Zagrażają bioróżnorodności – prowadzą do zaniku siedlisk i ubożenia fauny i flory.

• Niektóre są trudne do usunięcia – szybko się rozmnażają, wytwarzają trwałe nasiona lub kłącza, regenerują się z fragmentów roślin.

• Mogą negatywnie wpływać na gospodarkę i zdrowie ludzi – np. powodować alergie, utrudniać rolnictwo lub turystykę.

🌍 Przykłady gatunków inwazyjnych w Polsce

• Rośliny: nawłoć kanadyjska Solidago canadensis, niecierpek drobnokwiatowy Impatiens parviflora, uczep amerykański Bidens frondosa, rdestowiec ostrokończysty.

• Zwierzęta: żółw ozdobny Trachemys scripta, jenot, szop pracz, rak pręgowany.

🛠️ Co robimy, by je powstrzymać?

Na Barbarce prowadzimy działania terenowe i edukacyjne mające na celu ograniczanie rozprzestrzeniania się IGO:

• Inwentaryzujemy stanowiska gatunków inwazyjnych,

• Usuwamy je mechanicznie lub odławiamy (w zależności od gatunku),

• Zabezpieczamy biomasę, aby nie dopuścić do dalszego rozsiewania,

• Przywracamy siedliska do stanu naturalnego, dosiewając rośliny rodzime,

• Prowadzimy działania edukacyjne – uczymy, jak je rozpoznawać i co robić, by im przeciwdziałać.

👣 Każdy z nas może pomóc!

✅ Nie wypuszczaj roślin ani zwierząt do środowiska.
✅ Nie kupuj gatunków inwazyjnych (nawet jeśli są dostępne w sklepach).
✅ Zgłaszaj stanowiska IGO specjalistom lub lokalnym instytucjom.
✅ Bądź świadomy – ochrona bioróżnorodności zaczyna się od wiedzy!